Essentaksterfte Haagse Bos… met de boswachters het bos in

Door Nico Schouten,

Zoals afgesproken ging ik samen met Clara Visser van de Bomenstichting Den Haag kijken in het Haagse Bos met boswachters Jenny van Leeuwen en Jonas Pronk naar de bomen die Staatsbosbeheer wil kappen en dan voornamelijk de essen. En ook naar essen die blijven staan…

Staatsbosbeheer gaat binnenkort 1.600 bomen kappen in het Haagse Bos. Het gaat om 1.200 essen die volgens Staatsbosbeheer essentaksterfte hebben en dunning van 400 voornamelijk beuken en populieren.

20180718_093113
Deze ziet er slecht uit...3

Wat er aan vooraf ging…

Al lange tijd is bekend dat Staatsbosbeheer veel wil gaan kappen in het Haagse Bos. Er moet gedund worden en het grootste deel van de essen worden gekapt. Onduidelijk was welke richtlijnen Staatsbosbeheer hanteert bij de beoordeling van de essen en de aanpak van de problemen die ETS veroorzaakt. De universiteit van Wageningen (WUR) adviseert terughoudenheid met kappen zodat eventuele resistente (of minder gevoelige exemplaren) gespaard kunnen worden. Van deze bomen kunnen misschien nakomelingen gekweekt worden die beter bestand zijn tegen ETS. Daarom adviseert de WUR alleen bomen die een gevaar vormen voor bezoekers te kappen.

Antwoorden op raadsvragen Partij voor de Dieren

Christine Teunissen stelde schriftelijke vragen over de essenkap in het Haagse Bos. In de beantwoording staat dat “alleen oude zieke essen dichtbij de paden” gekapt worden. Nu blijkt dat SBB een veiligheidszone aanhoud van 30 meter. Nu is dichtbij natuurlijk een relatief begrip maar nu blijkt ook dat alle essen, jong en oud, ziek of niet ziek (?), binnen 30 meter van de paden gekapt worden. Volgens SBB zijn namelijk alle essen in het bos ziek. De beantwoording van de raadsvragen komt dus niet overeen met wat SBB in werkelijkheid wil doen.

Bij veel mensen heerst daarom wantrouwen. Ze denken dat SBB onnodig veel essen wil kappen om er een slaatje uit te slaan.

Wat is er aan de hand?

In het Haagse Bos staan veel essen. We zien veel essen die er slecht uit zien. Weinig blad in de kronen. Veel dode takken. Maar ook essen die er nog best redelijk uit zien. Boswachter Jonas Pronk laat ons een zieke es zien. Volgens hem ontstaan de problemen vaak niet direct door de ETS. Hij zegt dat ETS essen ook gevoeliger maakt voor andere aantastingen waardoor ze instabiel kunnen worden. De stam kan bijvoorbeeld hol worden of de wortels kunnen verrotten waardoor de hele boom kan omvallen. Het risico dat zo’n boom op een pad valt is te groot volgens de boswachters. We vroegen of je kan inschatten of een es stabiel of instabiel is. Volgens Pronk is dat wel mogelijk maar vaak lastig en niet zinvol om dat met alle essen in het bos te doen…

Verschil van mening

Dat vinden wij jammer. Bomen die echt gevaarlijk zijn moeten natuurlijk gekapt worden, daar zijn wij het volledig mee eens. Maar SBB gaat alle bomen die potentieel een gevaar kunnen vormen kappen. Preventief kappen noemen wij dat. Wij denken dat het heel goed mogelijk en veilig is om de gevaarlijke bomen er tussenuit te halen en de bomen die stabiel zijn te laten staan. Dan moeten de essen die eventueel op paden kunnen vallen geïnspecteerd worden en regelmatig gemonitord worden. Volgens de boswachters is dat zinloos en zonde van het geld omdat de essen toch dood gaan. Bovendien laat de structuur van Staatsbosbeheer dat niet toe. Wij denken echter dat het heel goed mogelijk is de risicobomen regelmatig te inspecteren maar dan moet het beheer anders ingericht worden. Dat zien wij helaas niet snel gebeuren.

Goede bedoelingen

Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van Staatsbosbeheer in het Haagse Bos. Uit onze gesprekken maak ik op dat de boswachters echt passie hebben voor het bos en het echt heel jammer vinden dat er zoveel bomen gekapt worden. Dat SBB geld verdient aan de kap ontkent Jenny met klem: “Deze operatie gaat juist veel geld kosten omdat er 21.000 jonge boompjes geplant worden. Daar hoor je niemand over.” Ik ben ervan overtuigd dat ze dit zien als de beste oplossing binnen hun mogelijkheden. Voor Staatsbosbeheer is veiligheid voor de bezoekers de hoogste prioriteit.

Er blijven gelukkig ook nog essen staan

Die passie wordt benadrukt door het enthousiasme waarmee ze ons essen laten zien die blijven staan. We banen ons een weg dieper het bos in. Op een aantal plekken zijn de bosvakken zo breed dat omvallende bomen geen gevaar vormen voor bezoekers. Die bomen kan je dus niet zien vanaf de paden. Het blijken er gelukkig toch nog meer te zijn dan ik dacht. Toch staan ook daar essen met stippen. Omdat er ook gelijk gedund wordt halen ze de essen er tussen uit en geven ze ruimte aan de andere soorten.

Deze mooie beuk is niet ziek maar heet een zogenaamde plakoksel. Een grote zware zijtak, of splitsing in de stam. Het risico dat zo'n tak afbreekt is erg groot.

Een mooie beuk met een plakoksel

Natuurlijk was ik al meerdere keren door het bos gewandeld op zoek naar beeldbepalende bomen waarvan ik dacht dat die echt niet gekapt hoefden te worden. Er staat een grote beuk langs het pad dat uitkomt bij de boogbrug. Die boom ziet er kerngezond uit. Bij nadere inspectie blijkt deze prachtige beuk een zogenaamde plakoksel te hebben. Dat is een splitsing in de stam waar vaak breuk ontstaat. Zo’n grote tak kan makkelijk op het pad vallen.

Eén beeldbepalende es gered

Op het stuk bos dat grenst aan de tuin van Huis ten Bosch aan de kant van de Bezuidenhoutseweg staan heel veel essen met een stip. Daar gaat een complete kaalslag plaatsvinden. Mijn oog was al eerder gevallen op een mooie beeldbepalende es langs de waterkant met een oranje stip. Niet ver daar vandaan staat een dode boom zonder stip. Beide bomen hellen naar het water, als ze vallen vallen ze in het water dus niet op het pad. Die hoeft dus niet gekapt te worden. De boswachters waren het daar mee eens en beloofden dat die es mag blijven staan.

20180718_100759

Samenvattend

Er moet iets gebeuren in het Haagse Bos. Veel essen zijn er slecht aan toe en kunnen, als er geen actie ondernomen wordt, een gevaar vormen voor bezoekers. SBB zegt dat alle essen in min of meerdere mate zijn aangetast door essentaksterfte. Om de veiligheid van bezoekers te garanderen kiest SBB voor de methode die zij traditioneel gebruikt als bosbouwbedrijf. Dat houd in periodiek groot onderhoud uitvoeren. SBB houdt enigszins rekening met het advies van de WUR om terughoudend te kappen maar omdat veiligheid de grootste prioriteit heeft zullen de meeste essen toch gekapt worden.

Volgens ons kan het probleem veel minder rigoureus opgelost worden door uitgebreide inspectie, selectieve kap en regelmatig monitoren van bomen die een risico kunnen vormen. Het beheer van het bos zal dan anders ingericht moeten worden. Wij zien ook dat de meeste essen er slecht aan toe zijn en waarschijnlijk niet lang te leven hebben. Er moet dus wel iets gebeuren…

De informatie die SBB in de aanloop naar deze ingreep naar buiten heeft gebracht was erg summier waardoor bij veel mensen verwarring en onbegrip ontstaan is over de goede bedoelingen van Staatsbosbeheer. Door het verstrekken van gedetailleerde informatie kan veel onbegrip weggenomen worden denk ik. Daar zijn de boswachters het volkomen mee eens. Ze beloven dat in het vervolg te doen…

Voeg reactie toe

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Lees ook...
Lees ook...
Deze 20 jonge platanen op de drukke hete Schedeldoekshaven, deze 20 jonge helden, die de grootste droogte in de Nederlandse geschiedenis met…
Lees ook...
Staatsbosbeheer wil 1.200 essen kappen in het Haagse Bos vanwege de essentaksterfte. Om meer te weten te komen over de essentaksterfte en…